| Rijksbegroting | Overzicht | Voorbereiding | Uitvoering | Verantwoording | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2008 | |||||
4 TOELICHTING OP DE BELASTINGUITGAVEN
Deze bijlage bevat een toelichting op de verschillende belastinguitgaven. Deze toelichting bevat een korte beschrijving van de regeling, de doelstelling van de regeling en informatie over uitgevoerde of geplande beleidsevaluaties. Tevens is aangegeven welk ministerie in VBTB-termen verantwoordelijk is voor de desbetreffende belastinguitgave. Hoewel het ministerie van Financiën per definitie bij alle belastinguitgaven betrokken is, is uitgegaan van de systematiek dat dit departement alleen wordt vermeld bij belastinguitgaven die niet aan een ander beleidsdepartement kunnen worden toegerekend. Tenzij anders vermeld, hebben bedragen en tarieven betrekking op het belastingjaar 2007. Met ingang van de Miljoenennota 2005 is de paragraaf met toelichting op de belastinguitgaven alleen nog in de digitale versie van de Miljoenennota opgenomen.
Belastingen op inkomen, winst en vermogen
Verlaging lastendruk op ondernemingen
a) Algemeen
| Regeling: | Zelfstandigenaftrek |
| Beschrijving: | De zelfstandigenaftrek geldt voor een ondernemer die voldoet aan het urencriterium (1225 uur per kalenderjaar) en die aan het begin van het kalenderjaar nog geen 65 jaar is. De zelfstandigenaftrek bedraagt per 1 januari 2007 maximaal 9 028 euro bij een winst minder dan 13 360 euro en neemt geleidelijk af tot 4 379 euro bij een winst groter dan 56 930 euro. |
| Doelstelling: | Het stimuleren van ondernemerschap. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Ondernemen makkelijker én leuker? Evaluatie zelfstandigenaftrek en enkele andere fiscale instrumenten gericht op ondernemerschap, EIM, 2005. |
| Regeling: | Extra zelfstandigenaftrek starters |
| Inhoud Beschrijving: | Startende ondernemers die in één of meer van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer waren en bij wie in die periode niet meer dan tweemaal de zelfstandigenaftrek is toegepast, hebben recht op een extra zelfstandigenaftrek van 2 019 euro. |
| Doelstelling: | Het stimuleren van ondernemerschap en het bevorderen van de bereidheid om startersrisico te lopen. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Ondernemen makkelijker én leuker? Evaluatie zelfstandigenaftrek en enkele andere fiscale instrumenten gericht op ondernemerschap, EIM, 2005. |
| Regeling: | Meewerkaftrek |
| Beschrijving: | Indien de partner van een ondernemer meewerkt in diens onderneming zonder hiervoor een vergoeding te ontvangen, heeft de ondernemer die voldoet aan het urencriterium recht op de meewerkaftrek. Deze aftrek is afhankelijk van het aantal uren dat door de partner in de onderneming wordt gewerkt en bedraagt 1,25 procent van de winst indien ten minste 525 en maximaal 4 procent van de winst indien ten minste 1 750 uur wordt meegewerkt. |
| Doelstelling: | Fiscaal faciliëren van het verrichten van arbeid van de partner in de onderneming van de andere partner zonder de verplichting tot het aangaan van een arbeidsovereenkomst. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Ondernemen makkelijker én leuker? Evaluatie zelfstandigenaftrek en enkele andere fiscale instrumenten gericht op ondernemerschap, EIM, 2005. |
| Regeling: | Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid |
| Beschrijving: | De startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid wordt geboden in de startfase van de onderneming ingeval niet aan het normale urencriterium van 1225 uur wordt voldaan, maar wel aan een verlaagd urencriterium van 800 uur. De aftrekpost bedraagt 12 000 euro voor het eerste jaar, 8 000 euro voor het tweede jaar en 4 000 euro voor het derde jaar. De aftrek kan niet hoger zijn dan de genoten winst. Deze faciliteit is ingevoerd in 2007. |
| Doelstelling: | Stimulering van het starten van een onderneming vanuit een uitkering inzake arbeidsongeschiktheid. |
| Ministerie: | EZ, SZW |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | FOR, niet omgezet in een lijfrente |
| Beschrijving: | De fiscale oudedagsreserve biedt ondernemers de mogelijkheid in eigen beheer een oudedagsvoorziening op te bouwen. Bij staking van de onderneming kan deze fiscale oudedagsreserve belastingvrij worden omgezet in een lijfrente. Voor zover dat niet gebeurt, omdat geen behoefte bestaat aan een dergelijke oudedagsvoorziening, heeft de regeling het karakter van een belastinguitgave. |
| Doelstelling: | De regeling beoogt een einde te maken aan ongelijkheid in behandeling tussen loontrekkenden en zelf- standigen op het gebied van de oudedagsvoorziening. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Ondernemen makkelijker én leuker? Evaluatie zelfstandigenaftrek en enkele andere fiscale instrumenten gericht op ondernemerschap, EIM, 2005. |
| Regeling: | Stakingsaftrek |
| Beschrijving: | Van met een gehele of gedeeltelijke staking van een onderneming behaalde winst is maximaal 3 630 euro vrijgesteld van belastingheffing. Op de in een kalenderjaar berekende stakingsaftrek wordt de in het verleden genoten stakingsaftrek in mindering gebracht. |
| Doelstelling: | De stakingsaftrek beoogt een verzachting van belastingheffing te geven over de stakingswinst. De stakingsaftrek is de voortzetting – zij het op een lager niveau – van de stakingsvrijstelling van de Wet IB 1964. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Gepland voor 2008 |
| Regeling: | Doorschuiving stakingswinst |
| Beschrijving: | Op verzoek is doorschuiving van stakingswinst zonder belastingheffing mogelijk in het kader van overdracht van (een deel van) de onderneming in geval van overlijden, echtscheiding, overdracht van de onderneming aan alle medeondernemers die gedurende drie jaar een gezamenlijke onderneming drijven of in geval van inbreng van de onderneming in een naamloze vennootschap of besloten vennootschap. De belastingplichtige voor wiens rekening de onderneming zal worden voortgezet, is verplicht de oude boekwaarden van de overgedragen vermogensbestanddelen over te nemen. |
| Doelstelling: | Het niet in gevaar brengen van de continuïteit van de onderneming indien door de afrekening van de belastingclaim als gevolg van de bedrijfsoverdracht liquiditeitsproblemen ontstaan. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Gepland voor 2008 |
| Regeling: | Bedrijfsopvolgingsfaciliteit successiewet |
| Beschrijving: | Indien de onderneming na het overlijden vijf jaar wordt voortgezet, wordt de (conserverende) aanslag met betrekking tot 75 procent van het ondernemingsvermogen kwijtgescholden. |
| Doelstelling: | Bevorderen continuïteit van de onderneming. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | De warme, de koude en de dode hand. Rapport van de werkgroep modernisering successiewetgeving, maart 2000.Gepland voor 2008. |
| Regeling: | Doorschuiving winst uit aanmerkelijk belang bij aandelenfusie |
| Beschrijving: | Over het voordeel uit de vervreemding van aandelen of winstbewijzen in het kader van een aandelenfusie hoeft bij aanmerkelijk-belanghouders niet te worden geheven. De bij de aandelenfusie verkregen aandelen of winstbewijzen worden geacht tot een aanmerkelijk belang te horen. Als verkrijgingsprijs van de verworven aandelen geldt de verkrijgingsprijs van de vervreemde aandelen. |
| Doelstelling: | Voorkomen dat een uit economisch oogpunt wenselijke aandelenfusie door een heffing wordt bemoeilijkt. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | Gepland voor 2008. |
| Regeling: | Landbouwvrijstelling |
| Beschrijving: | Op grond van deze regeling worden voordelen uit landbouwbedrijf die verband houden met de waardeverandering van de grond niet tot de fiscale winst gerekend, tenzij deze waardeverandering in de uitoefening van het bedrijf is ontstaan. Een waardestijging van de grond die uitgaat boven de waarde van de grond in het kader van een landbouwbedrijf is belast. |
| Doelstelling: | Deze regeling heeft een historische achtergrond. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Notitie fiscaliteit, landbouw- en natuurbeleid, januari 2002.Een nieuwe evaluatie door LEI/EUR wordt verwacht in het najaar van 2007. |
b) Investeringen in het algemeen
| Regeling: | Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek |
| Beschrijving: | De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek vormt tezamen met de energie-investeringsaftrek en de milieu-investeringsaftrek de investeringsaftrek. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek is een extra aftrek van een gedeelte van het investeringsvolume. Het maximumniveau bedraagt 25 procent bij een investeringsvolume tussen 2 100 euro en 35 000 euro, geleidelijk afnemend tot nihil bij een investeringsvolume van meer dan 230 000 euro per jaar. |
| Doelstelling: | Bevorderen van investeringen van relatief geringe omvang, die in het algemeen gedaan zullen worden in het midden- en kleinbedrijf. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Ondernemen makkelijker èn leuker? Evaluatie zelfstandigenaftrek en enkele andere fiscale instrumenten gericht op ondernemerschap, EIM, 2005. |
| Regeling: | Willekeurige afschrijving starters |
| Beschrijving: | Startende ondernemers kunnen op basis van deze regeling willekeurig afschrijven op bedrijfsmiddelen die zijn aangeschaft in een kalenderjaar waarover voor hen de extra zelfstandigenaftrek voor startende ondernemers van toepassing was. |
| Doelstelling: | Bevordering van de economische ontwikkeling en de economische structuur, daaronder begrepen de bevordering van het ondernemerschap. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Ondernemen makkelijker èn leuker? Evaluatie zelfstandigenaftrek en enkele andere fiscale instrumenten gericht op ondernemerschap, EIM, 2005. |
| Regeling: | Willekeurige afschrijving zeeschepen |
| Beschrijving: | Deze regeling biedt de mogelijkheid om vervroegd af te schrijven op zeeschepen. De regeling kan uitsluitend worden toegepast indien niet wordt gekozen voor de forfaitaire winstbepaling en bedraagt per jaar maximaal 20 procent van de af te schrijven aanschaffings- en voortbrengingskosten. De versnelde afschrijving is slechts mogelijk voor zover de berekening van de door de belastingplichtige behaalde winst uit zeescheepvaart zonder die afschrijving tot een positief bedrag leidt. |
| Doelstelling: | Bevordering van de economische ontwikkeling en de economische structuur, daaronder begrepen de bevor- dering van het ondernemerschap. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Evaluatie van de fiscale maatregelen in het zeescheepvaartbeleid |
| Regeling: | Keuzeregime winst uit zeescheepvaart (tonnagebelasting). |
| Beschrijving: | Op verzoek van de belastingplichtige wordt, in afwijking van het algemene systeem van winstbepaling, de winst uit zeescheepvaart op basis van deze regeling forfaitair bepaald aan de hand van de tonnage van de schepen waarmee die winst wordt behaald. |
| Doelstelling: | Bevorderen van de ontwikkeling van de zeescheepvaart in Nederland. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Evaluatie van de fiscale maatregelen in het zeescheepvaartbeleid |
| Regeling: | Aftrek speur- en ontwikkelingswerk (S&O) |
| Beschrijving: | Ondernemers die voldoen aan het urencriterium en in het kalenderjaar tenminste 500 uur hebben besteed aan werk dat bij een zogenoemde S&O-verklaring kwalificeert als speur- en ontwikkelingswerk, hebben in 2007 recht op een aftrek van 11 436 euro. Voor starters wordt deze aftrek onder voorwaarden verhoogd met 5 719 euro. |
| Doelstelling: | Bevorderen van technologische vernieuwingen. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Evaluatie WBSO 2001–2005, EIM en MERIT, maart 2007 |
| Regeling: | Filmstimuleringsregeling |
| Beschrijving: | Ter stimulering van productie en exploitatie van Nederlandse speelfilms zijn tot 1 juli 2007 de volgende fiscale faciliteiten beschikbaar:1. Filminvesteringsaftrek (FIA)2. Willekeurige afschrijving (WA)Met ingang van 2007 wordt de fiscale regeling omgezet in een subsidieregeling. Indien in 2006 een Senterverklaring is gekregen kan tot 1 juli 2007 van de regeling gebruik gemaakt worden. |
| Doelstelling: | Het versterken van de filminfrastructuur. |
| Ministerie: | EZ, OCW |
| Evaluatie: | Research voor Beleid, Stimuleringsmaatregel filmindustrie, tussentijdse evaluatie – eindrapport, maart 2001.In 2003 is het tijdelijke pakket maatregelen voor versterking van de filminfrastructuur geëvalueerd door Berenschot. |
c) Investeringen ten behoeve van het milieu
| Regeling: | Vervroegde afschrijving milieu-investeringen (VAMIL). |
| Beschrijving: | Op basis van deze regeling mag willekeurig worden afgeschreven op door de minister van VROM aangewezen milieu-investeringen. Deze regeling leidt, evenals de andere regelingen voor vervroegde afschrijving, voor de belastingplichtige tot een liquiditeits- en rente- voordeel. |
| Doelstelling: | Stimulering van investeringen die in het belang zijn van de bescherming van het milieu. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | Evaluatie MIA, Vamil en Groen Beleggen 2000–2004 |
| Regeling: | Energie-investeringsaftrek (EIA) |
| Beschrijving: | De energie-investeringsaftrek behoort tot de investeringsaftrek. Op grond van deze regeling wordt een extra aftrek op de fiscale winst verleend voor aangewezen investeringen in nieuwe energiebesparende bedrijfsmiddelen en voor de kosten van advies over energiebesparende maatregelen in gebouwen of bij processen. Bij een bedrag aan energie-investeringen in een kalenderjaar van meer dan 2 100 euro bedraagt de energie-investeringsaftrek 44 procent. Het bedrag aan energie-investeringen dat ten hoogste in aanmerking wordt genomen bedraagt, indien de belastingplichtige geen onderdeel uitmaakt van een samenwerkingsverband, 110 000 000 euro. |
| Doelstelling: | Stimuleren van investeringen die in het belang zijn van een doelmatig energiegebruik. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | PriceWaterhouseCoopers, EIA en EINP evaluatiestudie, najaar 2001 in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken.Nieuwe evaluatie is afgerond en wordt verwacht in het najaar 2007. |
| Regeling: | Milieu-investeringsaftrek (MIA) |
| Beschrijving: | De milieu-investeringsaftrek maakt onderdeel uit van de investeringsaftrek. De milieu-investeringsaftrek is een extra aftrek van het volume van milieu-investeringen die bij ministeriële regeling worden aangewezen. Bij een bedrag aan milieu-investeringen in een kalenderjaar van meer dan 2 100 euro bedraagt de milieu-investeringsaftrek 40 procent voor investeringen die behoren tot categorie I, 30 procent voor categorie II en 15 procent voor categorie III. |
| Doelstelling: | Stimulering van investeringen die in het belang zijn van de bescherming van het milieu. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | Evaluatie MIA, Vamil en Groen Beleggen 2000–2004 |
| Regeling: | Bosbouwvrijstelling |
| Beschrijving: | Deze regeling houdt in dat voor- en nadelen uit bosbouwbedrijf niet tot de winst worden gerekend. Er kan worden geopteerd voor het buiten toepassing laten van deze vrijstelling. Dit laatste is aantrekkelijk in jaren waarin bij deze activiteiten verliezen worden geleden. Indien gebruik wordt gemaakt van de optie geldt dit voor ten minste 10 jaar. |
| Doelstelling: | Ontwikkeling en instandhouding van bos en natuur. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Notitie fiscaliteit, landbouw- en natuurbeleid, januari 2002Fiscale faciliteiten en knelpunten bij natuurontwikkeling door particulieren, LEI, 2005Belastinguitgaven door fiscale faciliteiten voor natuur- beleid, LEI, 2005. |
| Regeling: | Vrijstelling vergoeding bos- en natuurbeheer |
| Beschrijving: | Deze regeling voorziet in een (gedeeltelijke) vrijstelling voor aangewezen subsidieregelingen ten behoeve van de ontwikkeling en instandhouding van bos en natuur. |
| Doelstelling: | Ontwikkeling en instandhouding van bos en natuur. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Notitie fiscaliteit, landbouw- en natuurbeleid, januari 2002Fiscale faciliteiten en knelpunten bij natuurontwikkeling door particulieren, LEI, 2005Belastinguitgaven door fiscale faciliteiten voor natuur- beleid, LEI, 2005. |
Verlaging lastendruk op arbeid
a) gericht op werkgevers
| Regeling: | Afdrachtvermindering langdurig werklozen |
| Beschrijving: | De afdrachtvermindering langdurig werklozen (VLW) komt toe aan werkgevers die werknemers in dienst nemen die beschikken over een verklaring langdurig werkloze en van wie het loon in het desbetreffende loontijdvak niet meer bedraagt dan het toetsloon voor dat tijdvak. In het Belastingplan 2003 is geregeld dat de VLW wordt afgeschaft. Dit is vormgegeven door geen nieuwe instroom toe te laten maar wel bestaande gevallen te respecteren. In de loop van 2006 zal de regeling dan geheel afgeschaft zijn. |
| Doelstelling: | Bevorderen van een (blijvende) instroom van langdurig werklozen aan de onderkant van de arbeidsmarkt met als doel het stimuleren van de werkgelegenheid en vergroten van arbeidsparticipatie van mensen met een lage arbeidsproductiviteit. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | Werkgelegenheidseffecten van de SPAK en de VLW, NEI, oktober 1999.Interdepartementaal beleidsonderzoek Toekomst van het arbeidsmarktbeleid, 2001 |
| Regeling: | Afdrachtvermindering onderwijs |
| Beschrijving: | De afdrachtvermindering onderwijs (WVA-onderwijs) geldt voor leerlingen die de beroepspraktijkvorming van de beroepsbegeleidende leerweg volgen (vroeger: het leerlingwezen), bepaalde studenten in het hoger beroepsonderwijs met wie een leerwerkovereenkomst is gesloten en bepaalde categorieën assistenten en onderzoekers in opleiding. Verder geldt in het algemeen de voorwaarde dat het loon van deze werknemer niet meer bedraagt dan het toetsloon voor dat tijdvak. Het toetsloon voor de afdrachtvermindering onderwijs is in 2007 op 21 422 euro (= 130 procent WML) per kalenderjaar gesteld. De laatstgenoemde voorwaarde geldt onder andere niet voor werknemers van 25-jaar en ouder. De afdrachtvermindering bedraagt 2 500 euro per kalenderjaar. In 2006 zijn met terugwerkende kracht de volgende wijzigingen aangebracht als onderdeel van de Werktop maatregelen: verhoging afdrachtvermindering onderwijs, onderdeel startkwalificatie met 1 500 euro (dus van 1 500 euro naar 3 000 euro) en de introductie van een nieuw onderdeel van 1 200 euro per jaar voltijdsstage binnen de afdrachtvermindering onderwijs voor BOL stages op MBO 1 en 2. In 2007 is verder de afdrachtvermindering EVC-procedures van 300 euro binnen de afdrachtvermindering onderwijs opgenomen. |
| Doelstelling: | Het verruimen van het aantal leerarbeidsplaatsen door verlaging van de loonkosten met als doel het stimuleren van werkgelegenheid en vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met een lage productiviteit. |
| Ministerie: | OCW, SZW |
| Evaluatie: | Evaluatie afdrachtvermindering onderwijs van de WVA, SEOR, februari 2007 |
| Regeling: | Afdrachtvermindering zeevaart |
| Beschrijving: | Deze vermindering beloopt met betrekking tot zeevarenden die aan de loonbelasting zijn onderworpen 40 procent van het in het loontijdvak verdiende loon. |
| Doelstelling: | Verlichten van de loonkosten van de Nederlandse zeescheepvaart en bijdragen aan het behoud van een vloot onder Nederlandse vlag met de daaraan verbonden werkgelegenheid. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Evaluatie van de fiscale maatregelen in het zeescheepvaartbeleid |
| Regeling: | Afdrachtvermindering speur- en ontwikkelingswerk (S&O) |
| Beschrijving: | De afdrachtvermindering speur- en ontwikkelingswerk is van toepassing op werknemers die direct betrokken zijn bij speur- en ontwikkelingswerk.De afdrachtvermindering bedraagt in 2007 42 procent van het S&O-loon van die werknemers. Voor zover het S&O-loon in 2007 meer bedraagt dan 110 000 euro, bedraagt de vermindering 14 procent van het loon. Per inhoudingsplichtige mag de afdrachtvermindering maximaal 8 000 000 euro bedragen. Starters hebben onder voorwaarden recht op een verhoging van de afdrachtvermindering tot 60 procent in plaats van 42 procent. |
| Doelstelling: | Bevordering van speur- en ontwikkelingswerk in het bedrijfsleven. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Evaluatie WBSO 2001–2005, EIM en MERIT, maart 2007 |
| Regeling: | Afdrachtvermindering betaald ouderschapsverlof |
| Beschrijving: | De afdrachtvermindering betaald ouderschapsverlof is van toepassing met betrekking tot het loon dat wordt doorbetaald tijdens het ouderschapsverlof van de werknemer. De afdrachtvermindering geldt ten hoogste voor het totale aantal uren verlof waarop de werknemer op grond van een wettelijk voorschrift recht heeft. De afdrachtvermindering beloopt 50 procent van het betaalde loon met een maximum per kalenderjaar van 11 342 euro. Per 1 januari 2006 is deze regeling vervallen. Er is wel nog doorloop van oude gevallen. De prikkel voor ouderschapsverlof wordt vanaf 2006 vormgegeven door een ouderschapsverlofkorting. |
| Doelstelling: | Het creëren van voldoende mogelijkheden voor werknemers om ten behoeve van de zorg voor kinderen voor kortere of langere tijd verlof op te nemen, gericht op vergroting van de arbeidsparticipatie en daarmee de economische zelfstandigheid van met name vrouwen en vergroting van de zorgparticipatie van met name mannen. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | Bouwstenennota zorgverlof, mei 2002. |
b) gericht op werknemers
| Regeling: | Werknemersspaarregeling |
| Beschrijving: | Met spaarloonregeling c.a. werd tot en met 2002 gedoeld op een samenstel van bedrijfsspaarregelingen ten behoeve van de werknemer. Tot de spaarloonregeling c.a. behoorden de spaarloonregeling, premiespaarregeling en de diverse winstdelingsregelingen. Met ingang van 1 januari 2003 zijn de premiespaarregeling en de winstdelingsregelingen afgeschaft en is de spaarloonregeling aangepast. Het bedrag dat maximaal belastingvrij kan worden gespaard bedraagt in 2007 613 euro. |
| Doelstelling: | Bevorderen van spaarzin onder werknemers en bijdragen aan een gematigde loonontwikkeling. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | Belastingen en premies, Een verkenning naar nieuwe mogelijkheden vanuit het belastingstelsel 2001 |
| Regeling: | Feestdagenregeling |
| Beschrijving: | Geschenken in natura worden, voor zover de waarde in het economische verkeer daarvan in het kalenderjaar niet meer bedraagt dan € 70, in de eindheffing betrokken tegen een tarief van 20%. |
| Doelstelling: | Het onbelast verkrijgen van geschenken door werknemers van hun werkgever. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Zeedagenaftrek |
| Beschrijving: | De zeedagenaftrek is een forfaitaire kostenaftrek voor zeelieden die in verband met werkzaamheden doorgaans ten minste van 180 dagen per jaar aan boord van een zeeschip of in een buitenlandse haven of havenplaats hebben doorgebracht. Deze aftrek bedraagt 4 euro per zeedag. De zeedagenaftrek is per 2007 vervallen. |
| Doelstelling: | Bijdragen aan het behoud van een vloot onder Nederlandse vlag met de daaraan verbonden werkgelegenheid. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Evaluatie maritiem fiscaal pakket, april 2003. |
| Regeling: | Vakantiebonnen |
| Beschrijving: | In de bouw en enkele andere bedrijfssectoren kunnen werknemers bij iedere loonbetaling vakantiebonnen ontvangen. Deze bonnen, die in plaats komen van de betaling van vakantiebijslag en van het loon over de vakantieperiode, konden gedeeltelijk worden vrijgesteld van belasting- en premieheffing. Dit is in beginsel niet meer mogelijk. Op grond van een overgangsregeling is de vrijstelling van toepassing indien de verstrekking van de vakantiebonnen verplicht is gesteld bij een CAO of op grond van een regeling van een publiekrechtelijk orgaan die reeds op 31 december 1996 is ingegaan. Het percentage van de nominale waarde van deze vakantiebonnen dat thans voor heffing in aanmerking wordt genomen bedraagt 92,5 procent. De regeling loopt af per einde van 2007. |
| Doelstelling: | Tegemoetkoming voor het feit dat belasting- en premieheffing over de waarde van vakantiebonnen eerder plaatsvindt dan de uitkering van de waarde aan de werknemer. Hierdoor hebben werknemers met vakantiebonnen een liquiditeitsnadeel (rentenadeel) ten opzichte van werknemers zonder vakantiebonnen. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | Belastingen en premies, Een verkenning naar nieuwe mogelijkheden vanuit het belastingstelsel 2001Evaluatie van de fiscale behandeling van vakantiebonnen, 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 XV, nr. 26, bijlage) |
| Regeling: | Ouderschapsverlofkorting |
| Beschrijving: | De ouderschapsverlofkorting is een tijdelijke fiscale tegemoetkoming aan werknemers bij gebruik van de levensloopregeling voor het financieren van (onbetaald) ouderschapsverlof. De tegemoetkoming biedt een beperkte basisvoorziening; de deelnemer houdt daarnaast een eigen verantwoordelijkheid voor het opvangen van de inkomensderving door middel van gebruik van de levensloopregeling. De fiscale tegemoetkoming bestaat uit een heffingskorting ter hoogte van 50 procent van het voor de werknemer geldende bruto wettelijk minimumloon (WML) per opgenomen verlofdag. |
| Doelstelling: | De regeling is bedoeld om werknemers die met ouderschapsverlof willen, te compenseren voor het feit dat zij door het korte bestaan van de levensloopregeling nog niet voldoende gespaard kunnen hebben in deze regeling. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Arbeidskorting voor ouderen |
| Beschrijving: | In 2002 is ter bevordering van de arbeidsparticipatie van ouderen een gestaffelde extra arbeidskorting voor oudere werknemers ingevoerd. Voor 2007 bedraagt deze extra arbeidskorting 746 euro voor werkenden van 62 jaar en ouder, 498 euro voor 60–61 jarigen en 250 euro voor 57–59 jarigen. |
| Doelstelling: | Bevorderen arbeidsparticipatie van oudere werknemers, waardoor deze categorie werknemers langer aan het werk blijft. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Levensloopverlofkorting |
| Beschrijving: | Om de aantrekkelijkheid van de levensloopregeling te vergroten als alternatieve mogelijkheid van het spaarloon ontvangen werknemers per gespaard jaar een tegemoetkoming in de vorm van een levensloopverlofkorting van maximaal 188 euro per gespaard jaar. Deze levensloopverlofkorting kan als de belastingplichtige en/of zijn partner voldoende belasting betalen worden geëffectueerd en kan in andere gevallen worden doorgeschoven naar latere jaren waarin het tegoed wordt opgenomen. |
| Doelstelling: | Vergroten van de aantrekkelijkheid van de levensloopregeling als een gelijkwaardige keuzemogelijkheid naast het spaarloon. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | – |
Verlaging lastendruk op inkomsten uit vermogen
| Regeling: | Kindertoeslag forfaitair rendement |
| Beschrijving: | Het heffingsvrije vermogen van ouders die het gezag uitoefenen over een minderjarig kind wordt per minderjarig kind verhoogd met een kindertoeslag van 2 631 euro. |
| Doelstelling: | Een tegemoetkoming voor het draagkrachtverminderende effect van het hebben van kinderen |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | Evaluatierapport kindertoeslag in box 3, 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 375, nr. 2, bijlage 10) |
| Regeling: | Ouderentoeslag forfaitair rendement |
| Beschrijving: | Voor 65-plussers met een heffingsgrondslag na aftrek van het heffingsvrije vermogen van ten hoogste 264 848 euro geldt een ouderentoeslag. De hoogte hiervan is afhankelijk van de hoogte van het inkomen uit werk en woning, en varieert van maximaal 26 494 euro tot nihil bij een inkomen uit werk en woning van meer dan 18 836 euro. Partners kunnen elk afzonderlijk aanspraak maken op de ouderentoeslag, maar mogen er ook voor kiezen de totale vrijstelling waar ze samen recht op hebben bij één van de partners in aanmerking te laten nemen. |
| Doelstelling: | De ouderentoeslag biedt compensatie voor het feit dat ouderen met een laag arbeidsinkomen als gevolg van de Wet IB 2001 worden geconfronteerd met een belastingverhoging door het feit dat het tarief over de voordelen uit sparen en beleggen in box 3 is vastgesteld op 30 procent. Voorheen werden bij deze groep de inkomsten uit vermogen belast tegen het progressieve tarief, waarbij in de eerste twee schijven een lager tarief van toepassing was (geen premieplicht voor de AOW). |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | Evaluatierapport ouderentoeslag in box 3, 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 375, nr. 2, bijlage 10) |
| Regeling: | Vrijstelling bos- en natuurterreinen en landgoederen forfaitair rendement |
| Beschrijving: | Deze regeling houdt in dat van de grondslag voor de forfaitaire rendementsheffing de volgende bezittingen zijn uitgezonderd: bossen, bepaalde natuurterreinen, en als zodanig aangewezen landgoederen in de zin van de Natuurschoonwet met uitzondering van gebouwde eigendommen. |
| Doelstelling: | Ontwikkeling en instandhouding van bos en natuur. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Fiscale faciliteiten en knelpunten bij natuurontwikkeling door particulieren,LEI, 2005. |
| Regeling: | Vrijstelling voorwerpen van kunst en wetenschap forfaitair rendement |
| Beschrijving: | Voorwerpen van kunst en wetenschap zijn vrijgesteld van de grondslag van de forfaitaire rendementsheffing, tenzij zij hoofdzakelijk als belegging dienen. |
| Doelstelling: | Voorkomen dat de heffing over dit soort voorwerpen een negatieve invloed zou hebben op het koopgedrag van particulieren. Een uitzondering wordt gemaakt voor voorwerpen van kunst en wetenschap die hoofdzakelijk te belegging worden aangehouden, aangezien een vrijstelling hiervoor een ongerechtvaardigde bevoordeling zou zijn ten opzichte van andere beleggingen. |
| Ministerie: | OCW |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Vrijstelling groen beleggen forfaitair rendementHeffingskorting groen beleggen |
| Beschrijving: | De vrijstelling groen beleggen vormt tezamen met de vrijstelling sociaal-ethisch beleggen de vrijstelling maatschappelijk beleggen. Op grond van deze regeling is 53 421 euro aan groene en sociaal-ethische beleggingen vrijgesteld van box 3-heffing. De heffingskorting voor groene beleggingen bedraagt 1,3 procent van het gemiddelde bedrag van die beleggingen. |
| Doelstelling: | Stimuleren van investeringen en beleggingen in groene (milieuvriendelijke) projecten. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | Evaluatie MIA, Vamil en Groen Beleggen 2000–2004 |
| Regeling: | Vrijstelling sociaal-ethisch beleggen forfaitair rendementHeffingskorting sociaal-ethisch beleggen |
| Beschrijving: | De vrijstelling sociaal-ethisch beleggen vormt tezamen met de vrijstelling groen beleggen de vrijstelling maatschappelijk beleggen. Op grond van deze regeling is 53 421 euro aan groene en sociaal-ethische beleggingen vrijgesteld van box 3-heffing. Sociaal-ethische beleggingen zijn beleggingen waarbij via sociaal-ethische fondsen wordt geïnvesteerd in specifieke aangewezen projecten in ontwikkelingslanden.De heffingskorting voor sociaal-ethische beleggingen bedraagt 1,3 procent van het gemiddelde bedrag van die beleggingen. |
| Doelstelling: | Stimuleren van investeringen in specifieke aangewezen sociaal-ethische projecten in ontwikkelingslanden. |
| Ministerie: | BUZA |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Vrijstelling durfkapitaal voor culturele beleggingen forfaitair rendementHeffingskorting cultureel beleggen |
| Beschrijving: | De vrijstelling voor culturele beleggingen vormt samen met de directe en indirecte beleggingen in durfkapitaal de vrijstelling durfkapitaal. Op grond van deze regeling worden culturele beleggingen en durfkapitaal beleggingen tot een bedrag van 53 421 euro niet tot het bezit in box 3 gerekend. De heffingskorting voor culturele beleggingen bedraagt 1,3 procent van het gemiddelde bedrag van die beleggingen. |
| Doelstelling: | Stimuleren van investeringen in specifieke aangewezen cultuurfondsen. |
| Ministerie: | OCW |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Vrijstelling voor directe en indirecte beleggingen in durfkapitaal forfaitair rendementHeffingskorting durfkapitaal |
| Beschrijving: | De vrijstelling voor directe en indirecte beleggingen in durfkapitaal vormt samen met de vrijstelling voor culturele beleggingen de vrijstelling durfkapitaal. Op grond van deze regeling worden culturele beleggingen en durfkapitaal beleggingen tot een bedrag van 53 421 euro niet tot het bezit in box 3 gerekend.De heffingskorting voor directe beleggingen in durfkapitaal bedraagt 1,3 procent van het gemiddelde bedrag van die beleggingen. |
| Doelstelling: | Het stimuleren van investeringen in bedrijven van startende ondernemers en het bevorderen van de ondernemingszin. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Evaluatie van de durfkapitaalregeling, Bureau Bartels B.V., 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 XIII, nr. 57). |
| Regeling: | Vrijstelling spaarloon- en premiespaarregeling forfaitair rendement |
| Beschrijving: | Volgens deze regeling zijn (geblokkeerde) spaartegoeden, aandelenoptierechten, aandelen of winstbewijzen in het kader van een premiespaar- of spaarloonregeling (de eerste vier jaar na inhouding van de besparing) tot maximaal 17 025 euro vrijgesteld van heffing in box 3. |
| Doelstelling: | Stimuleren van spaarzin. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Vrijstelling rechten op kapitaalsuitkering bij overlijden forfaitair rendement |
| Beschrijving: | Rechten op prestaties uit levensverzekering in verband met het overlijden van de belastingplichtige zijn vrijgesteld van de rendementsgrondslag in box 3 tot een maximum van 6 492. De prestaties kunnen de vorm hebben van een kapitaalsuitkering of een uitkering in natura (het verzorgen van de uitvaart van de verzekeringnemer). |
| Doelstelling: | Vanuit sociaal oogpunt en vanwege de geringe waarde in het economische verkeer de rechten op uitkeringen van kapitaalverzekeringen ten gevolge van overlijden tot een maximum vrijstellen voor box 3. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | Evaluatierapport Vrijstelling rechten op kapitaalsuitkeringen bij overlijden in box 3, 2005 (Kamerstukken II, 30 375, nr. 2, bijlage 11) |
| Regeling: | Vrijstelling rechten op bepaalde kapitaalsuitkeringen |
| Beschrijving: | Rente begrepen in een kapitaalsuitkering eigen woning is vrijgesteld van heffing in box 1 als de kapitaalsuitkering niet meer bedraagt dan 143 000 euro per persoon en gedurende tenminste 20 jaar jaarlijks premie wordt betaald. Wordt gedurende tenminste 15 jaar premie betaald, dan zijn de kapitaalsuitkeringen tot 32 500 euro per persoon vrijgesteld. De maxima van de vrijstellingen worden jaarlijks geïndexeerd. Kapitaalverzekeringen die niet zijn gekoppeld aan de eigen woning en uiterlijk 14 september 1999 zijn afgesloten zijn vrijgesteld van heffing in box 3 tot een bedrag van maximaal 123 428 euro per persoon. Dit maximum wordt niet geïndexeerd. De belastingplichtige mag er voor kiezen de kapitaalverzekering alsnog aan de eigen woning te koppelen. In dat geval geldt de vrijstelling in box 1 (met een jaarlijks geïndexeerd maximum). Kapitaalverzekeringen die niet zijn gekoppeld aan de eigen woning en die na 14 september 1999 zijn afgesloten, worden in beginsel belast in box 3. |
| Doelstelling: | Continuering van de stimulering van het sparen voor de opbouw van vermogen in de vorm van een eigen woning waar het gaat om de kapitaalverzekering eigen woning. De kapitaalverzekering anders dan voor de eigen woning, waarvoor een overgangsregeling geldt, had als doel het stimuleren van sparen. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | De aanpassing van deze belastinguitgave aan de systematiek van de Wet inkomstenbelasting 2001 is geëvalueerd in het Evaluatierapport Breder, lager, eenvoudiger? Een evaluatie van de belastingherziening 2001, 2005 (Kamerstukken II, 30 375, nr. 2) |
| Regeling: | Aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld |
| Beschrijving: | Aan eigenaar-bewoners zonder schuld of met een lage schuld wordt een aftrek toegekend ter hoogte van het verschil tussen het eigenwoningforfait en de betaalde rente over de eigenwoningschuld. Hierdoor hoeven eigenaar-bewoners met geen of een lage schuld per saldo geen belasting te betalen over de inkomsten uit eigen woning. |
| Doelstelling: | Bevordering aflossing eigenwoningschuld en lastenverlichting eigenaar-bewoners met geen of een lage hypotheekschuld. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Gedeeltelijke vrijstelling inkomsten uit kamerverhuur |
| Beschrijving: | Inkomsten uit verhuur van woonruimte, die geen zelfstandige woonruimte vormt en onderdeel is van het hoofdverblijf van de verhuurder, zijn in 2007 vrijgesteld tot een bedrag van 4 010 euro per jaar. Voor toepassing is vereist dat zowel de huurder als de verhuurder op het woonadres staan ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie. Het vrijgestelde bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd met de huurontwikkeling. |
| Doelstelling: | Het vergroten van het particuliere kameraanbod, met name voor studenten. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Aftrek kosten monumentenwoning |
| Beschrijving: | In de IB is een bijzondere regeling voor monumentenwoningen bij de persoonsgebonden aftrek opgenomen. Indien het een eigen woning betreft, kunnen de kosten, lasten en afschrijvingen van monumentenwoningen (niet zijnde renten van schulden, kosten van geldleningen en periodieke betalingen ingevolge de rechten van erfpacht, opstal of beklemming) in aftrek worden gebracht voor zover ze een bepaalde drempel overschrijden (0,8 procent van de waarde van de woning). Met dien verstande dat deze drempel niet minder dan 100 euro en niet meer dan 13 100 euro bedraagt. Indien het een onroerende zaak betreft die in de heffingsgrondslag bij sparen en beleggen wordt betrokken, kunnen de onderhoudskosten in aftrek worden gebracht, verminderd met 4 procent van de waarde van de onroerende zaak in het economisch verkeer. De woning dient te zijn ingeschreven in de registers zoals bedoeld in de Monumentenwet 1988. |
| Doelstelling: | Behoud van het culturele erfgoed. |
| Ministerie: | OCW |
| Evaluatie: | Monumenten uit de steigers, december 2001 |
| Regeling: | Persoonsgebonden aftrekpost durfkapitaal |
| Beschrijving: | De persoonsgebonden aftrekpost geeft de mogelijkheid verliezen geleden op beleggingen in durfkapitaal in aftrek te brengen op respectievelijk inkomsten uit werk en woning, inkomsten uit box 3 en inkomsten uit aanmerkelijk belang (in die volgorde). |
| Doelstelling: | Het stimuleren van investeringen in bedrijven van startende ondernemers en het bevorderen van de ondernemingszin. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Evaluatie van de durfkapitaalregeling, Bureau Bartels B.V., 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 XIII, nr. 57). |
Overige regelingen
| Regeling: | Aftrek afkoopsommen echtscheidingsuitkering |
| Beschrijving: | Betaalde afkoopsommen ter zake van de verplichting tot voorziening in het levensonderhoud van de gewezen echtgenoot worden als persoonsgebonden aftrek in aanmerking genomen. |
| Doelstelling: | Rekening houden met draagkracht. Anders dan de aftrekbaarheid van (periodieke) alimentatie-uitkeringen is deze regeling destijds echter niet tot de primaire heffingsstructuur gerekend, omdat sprake is van een bedrag ineens dat het karakter heeft van een kapitaalsuitgave. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Aftrek voor scholingsuitgaven (tot 2001 studiekosten) |
| Beschrijving: | Uitgaven ter zake van de opleiding of studie voor een beroep zijn aftrekbaar als persoonsgebonden aftrekpost voor zover het gezamenlijke bedrag hoger is dan 500 euro met een maximum van 15 000 euro. |
| Doelstelling: | Vergroting Nederlandse kennisinfrastructuur. |
| Ministerie: | OCW |
| Evaluatie: | Gebruik en effectiviteit van de aftrek scholingsuitgaven, SEO en Scholar (UvA), 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 012, nr. 6). |
| Regeling: | Giftenaftrek |
| Beschrijving: | Met schriftelijke bescheiden gestaafde giften aan binnen het Rijk gevestigde kerkelijke, charitatieve, culturele, wetenschappelijke en het algemeen nut beogende instellingen zijn aftrekbaar. De aftrek bedraagt maximaal 10 procent van het verzamelinkomen voor toepassing van de persoonsgebonden aftrek (IB) of 10 procent van de winst (Vpb). Voor giften in de vorm van lijfrenten geldt geen maximum (IB). Hierbij is echter vereist dat de gift geschiedt op basis van een bij notariële akte vastgelegde verplichting om gedurende ten minste 5 jaren schenkingen te doen. |
| Doelstelling: | Bevorderen van schenkingen aan charitatieve, kerkelijke, levensbeschouwelijke, culturele, wetenschappelijke en het algemeen nut beogende instellingen. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | Gepland voor 2007 |
| Regeling: | Faciliteiten successiewet algemeen nut beogende instellingen |
| Beschrijving: | Algemeen nut beogende instellingen zijn per 2006 geheel vrijgesteld van successie- en schenkingsrecht. |
| Doelstelling: | Bevorderen van schenkingen aan charitatieve, kerkelijke, levensbeschouwelijke, culturele, wetenschappelijke en het algemeen nut beogende instellingen. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | De warme, de koude en de dode hand. Rapport van de werkgroep modernisering successiewetgeving, maart 2000. Nota «Algemeen nut beogende instellingen in de fiscaliteit», 2005 (Kamerstukken II, 2004/05, 27 789, nr. 10) |
Kostprijsverhogende belastingen
Energiebelasting (EB)
| Regeling: | Verlaagd tarief glastuinbouw |
| Beschrijving: | Voor verbruik van aardgas in de glastuinbouw geldt een lager tarief van de EB dan voor het overige gasverbruik. |
| Doelstelling: | De glastuinbouwsector vrijwaren van onevenredig hoge energielasten, gegeven de bijzondere concurrentiepositie van de sector en de moeilijkheden met de terugsluis naar de sector, waardoor ook na terugsluis een in vergelijking met andere sectoren substantiële lastenverzwaring resteert. Deze lastenverzwaring kan niet of moeilijk in de afzetprijzen worden verdisconteerd, omdat deze sector zich grotendeels op de export richt. De huidige regeling loopt dit jaar af in het kader van Europese staatssteungoedkeuring. Een verzoek tot verlenging van het toepassen van de verlaagde energiebelastingtarieven voor de glastuinbouwsector bij de Europese Commissie is gemeld. Voortzetting van de regeling is daarom afhankelijk van Europese goedkeuring, waarbij het mogelijk is dat de huidige regeling moet worden aangepast. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Notitie fiscaliteit, landbouw- en natuurbeleid, januari 2002 (Kamerstukken II, 2001/02, 28 207, nr. 1) |
| Regeling: | Teruggaaf gebouwen voor openbare erediensten |
| Beschrijving: | Voor kerkgebouwen die actief voor de eredienst worden gebruikt kan de helft van de betaalde EB worden teruggevraagd. |
| Doelstelling: | Het doel is de beheerders van deze gebouwen gedeeltelijk te compenseren voor de door de energiebelasting verhoogde energielasten. De reden is dat kerken weinig betaald personeel hebben en geen vennootschapsbelasting betalen. Zij kunnen dus nauwelijks profiteren van de terugsluis van de energiebelasting in de vorm van verlaging van de lasten op arbeid en de vennootschapsbelasting. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | Evaluatie van de teruggaafregeling energiebelasting voor kerken en non-profit organisaties, 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 375, nr. 2, bijlage 12). |
| Regeling: | Teruggaaf non-profitinstellingen |
| Beschrijving: | Non-profitinstellingen kunnen de helft van de betaalde EB terugvragen. |
| Doelstelling: | Het doel is deze instellingen gedeeltelijk te compenseren voor de door de energiebelasting verhoogde energielasten. De reden is dat deze instellingen weinig betaald personeel hebben en geen vennootschapsbelasting betalen. Zij kunnen dus nauwelijks profiteren van de terugsluis van de energiebelasting in de vorm van verlaging van de lasten op arbeid en de vennootschapsbelasting. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | Evaluatie van de teruggaafregeling energiebelasting voor kerken en non-profit organisaties, 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 375, nr. 2, bijlage 12). |
Omzetbelasting – verlaagd tarief
| Regeling | Verlaagd tarief boeken, tijdschriften, week- en dagbladenVerlaagd tarief bibliotheken (verhuur boeken), musea e.d.Verlaagd tarief kermissen, attractieparken, sportwedstrijden en -accommodatieVerlaagd tarief circussen, bioscopen, theaters en concerten |
| Beschrijving: | In plaats van het normale BTW-tarief van 19 procent geldt voor leveringen van deze goederen of diensten het verlaagde tarief van 6 procent. |
| Doelstelling: | Bevorderen van cultuur, kennisvermeerdering, recreatie en sport c.q. ondersteuning van de desbetreffende sectoren. |
| Ministerie: | OC&W, VWS |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling | Verlaagd tarief sierteelt |
| Beschrijving: | In plaats van het normale BTW-tarief van 19 procent geldt voor leveringen van deze goederen het verlaagde tarief van 6 procent. |
| Doelstelling: | Stimuleren van binnenlandse vraag naar sierteeltproducten c.q. ondersteunen van desbetreffende sector. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Een evaluatie door LEI wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Verlaagd tarief arbeidsintensieve diensten |
| Beschrijving: | Verlaagd BTW-tarief van 6 procent voor diensten van: kappers, fietsenmakers, schoenmakers, kleermakers en schilders/stukadoors met betrekking tot woningen ouder dan 15 jaar. De EU landen hebben overeenstemming bereikt om het verlaagde BTW tarief voor de huidige arbeidsintensieve diensten voort te zetten tot het jaar 2010. |
| Doelstelling: | Bevorderen van werkgelegenheid in de desbetreffende sectoren en ter bestrijding van het zwarte circuit. |
| Ministerie: | SZW |
| Evaluatie: | Research voor Beleid (2000–2002), Centraal Planbureau (2003), Europese Commissie (2003). |
| Regeling: | Verlaagd tarief vervoer van personen (w.o. openbaar vervoer) |
| Beschrijving: | In plaats van het normale BTW-tarief van 19 procent geldt voor leveringen van deze goederen of diensten het verlaagde tarief van 6 procent. |
| Doelstelling: | Stimuleren en ondersteunen van het openbaar vervoer. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in 2008. |
| Regeling: | Verlaagd tarief logiesverstrekking (incl. kamperen)Verlaagd tarief voedingsmiddelen horeca |
| Beschrijving: | In plaats van het normale BTW-tarief van 19 procent geldt voor leveringen van deze goederen of diensten het verlaagde tarief van 6 procent. |
| Doelstelling: | Stimuleren van (internationale) toerisme c.q. ondersteunen van de desbetreffende sector en voorkomen administratieve moeilijkheden. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in 2008. |
Omzetbelasting – vrijstellingen
| Regeling | Vrijstelling sportclubs |
| Beschrijving: | Vrijgesteld zijn de diensten door niet winstbeogende organisaties die zich de beoefening van sport of de bevordering daarvan ten doel stellen aan hun leden. Het gaat vooral om contributie- en lesgelden. Deze vrijstelling is binnen de EU verplicht. |
| Doelstelling: | Stimuleren of ondersteunen van sportclubs, verminderen van administratieve lasten. |
| Ministerie: | VWS |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in 2008. |
| Regeling: | Vrijstelling post |
| Beschrijving: | Vrijgesteld zijn diensten, bestaande uit brieven tot een bepaald gewicht en de daarmee gepaard gaande leveringen, bedoeld in artikel 2, tweede lid, van de Postwet die worden verricht door TPG. Door de jaren heen is de vrijstelling steeds verder beperkt. Op Europees niveau bestaat het streven deze diensten in de toekomst geheel te liberaliseren. De vrijstelling geldt alleen voor een verlener van de universele postdienst. Op 5 juni 2007 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Postwet. Dit wetsvoorstel voorziet in een volledige liberalisatie van de Nederlandse postmarkt vanaf 1 januari 2008. |
| Doelstelling: | Het voorkomen van administratieve moeilijkheden. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Vrijstelling vakbonden, werkgeversorganisaties, politieke partijen en kerken |
| Beschrijving: | Vrijgesteld zijn de diensten en daarmee nauw samenhangende leveringen door werkgevers- en werknemersorganisaties, alsmede door organisaties van politieke, godsdienstige, vaderlandslievende, levensbeschouwelijke of liefdadige aard aan hun leden tegen een statutair vastgestelde contributie. Deze vrijstelling is binnen de Europese Unie verplicht. |
| Doelstelling: | Stimuleren of ondersteunen van bedoelde organisaties en instellingen en verminderen van administratieve lasten. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Vrijstelling fondswerving |
| Beschrijving: | Vrijstelling van bijkomstige activiteiten van vrijgestelde organisaties en instellingen, die zij ontplooien ter verwerving van de voor hun vrijgestelde doelstelling benodigde middelen. Om te waarborgen dat deze prestaties geen ernstige verstoring van concurrentieverhoudingen veroorzaken, is de vrijstelling beperkt tot omzetgrenzen van 68 067 euro per jaar voor leveringen en 22 689 euro per jaar voor diensten (31 765 euro voor sportclubs). |
| Doelstelling: | Stimuleren of ondersteunen van bedoelde organisatie en instellingen en verminderen van administratieve lasten. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | – |
Omzetbelasting – Speciale regelingen
| Regeling: | Kleine-ondernemersregeling |
| Beschrijving: | Ingeval de jaarlijks af te dragen BTW een bepaald bedrag niet te boven gaat, kan afdracht achterwege blijven. Voorts kunnen ondernemers die onder de regeling vallen ook geheel van hun administratieve verplichtingen worden ontheven. In dat geval mogen zij de omzetbelasting niet als afzonderlijke post op de facturen aan hun afnemers vermelden. |
| Doelstelling: | Stimuleren en ondersteunen van kleine ondernemers en verminderen van administratieve lasten. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in 2008. |
| Regeling: | Landbouwregeling |
| Beschrijving: | Landbouwers die gebruik maken van de landbouwregeling worden buiten de normale BTW-heffing gehouden. Zij brengen hun afnemers geen BTW in rekening over hun landbouwprestaties, maar hebben ook geen recht op aftrek van BTW over hun inkopen. De zakelijke afnemers van deze landbouwers hebben niettemin recht op aftrek van een forfaitair BTW-bedrag (landbouwforfait) als compensatie voor de in de verkoopprijs verdisconteerde niet aftrekbare BTW, die de landbouwer over zijn inkopen heeft betaald. De landbouwregeling is facultatief; de keuze om de regeling wel of niet toe te passen geldt telkens voor 5 jaar. Deze regeling heeft een historische achtergrond. |
| Doelstelling: | Voorkomen van het moeten voeren van een BTW-administratie. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Notitie fiscaliteit, landbouw- en natuurbeleid, januari 2002. Een nieuwe evaluatie door LEI/EUR wordt verwacht in het najaar van 2007. |
Accijnzen
| Regeling: | Verlaagd tarief kleine brouwerijen |
| Beschrijving: | Bier afkomstig van kleine brouwerijen – productie niet meer dan 200 000 hectoliter bier per jaar – heeft een vermindering op het tarief van 7,5 procent. |
| Doelstelling: | Tot 1992 werd de bieraccijns geheven over het halffabrikaat wort. In verband met de verliezen die optraden in het productieproces gold een gestaffeld tarief afhankelijk van de productieomvang als compensatie voor die verliezen. Bij de invoering van de heffing op het eindproduct verviel deze ratio. Niettemin is destijds besloten een speciale regeling voor kleine brouwerijen te handhaven. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Raffinaderijvrijstelling |
| Beschrijving: | Minerale oliën die worden verbruikt als brandstof bij de productie van minerale oliën worden geacht niet uitgeslagen te zijn (worden niet aangemerkt als «eigen verbruik»). Deze uitzondering was sinds 1 januari 1993 gegrond op artikel 4, derde lid, van richtlijn 92/81/EEG (de zogenoemde structuurrichtlijn minerale oliën) en is sinds 1 januari 2004 gegrond op artikel 21, derde lid, van richtlijn 2003/96/EG (de richtlijn belasting op energieproducten). Voor 1993 bestond er een buitenwettelijke vrijstelling, verleend ter voorkoming van internationale concurrentieverstoring (ook andere lidstaten hadden een dergelijke regeling). Vanaf 1 januari 1993 is het niet aanmerken als uitslag verplicht vastgelegd in de communautaire regelgeving. |
| Doelstelling: | Voorkoming van verstoring internationale concurrentieverhoudingen. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Vrijstelling communautaire wateren |
| Beschrijving: | Vrijgesteld zijn minerale oliën die worden gebruikt voor de aandrijving van, of als scheepsbehoefte aan boord van, schepen tijdens de vaart over communautaire (binnen)wateren. De vrijstelling is vanaf 1 januari 1993 gegrond op artikel 8, eerste lid, onderdeel c, van richtlijn 92/81/EEG (de zogenoemde structuurrichtlijn minerale oliën) en sinds 1 januari 2004 op artikel 14, eerste lid, onderdeel c, van richtlijn 2003/96/EG (de richtlijn belasting op energieproducten). Het gaat om een facultatieve vrijstelling die in verschillende lidstaten voorkomt. Een aantal lidstaten waaronder Nederland heeft ingevolge de Akte van Mannheim en het Schelde-tractaat de verplichting om ten behoeve van de vaart over de binnenwateren (alle denkbare routes over de Rijn en tussen de Rijn en de zee) vrijstelling van belasting te verlenen voor de brandstof die door de (binnen)schepen wordt verbruikt. |
| Doelstelling: | Voorkoming van verstoring internationale concurrentieverhoudingen. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Vrijstelling luchtvaartuigen |
| Beschrijving: | Vrijgesteld zijn minerale oliën die worden gebruikt voor de aandrijving van luchtvaartuigen. De vrijstelling is vanaf 1 januari 1993 gegrond op artikel 8, eerste lid, onderdeel b, van richtlijn 92/81/EEG (de zogenoemde structuurrichtlijn minerale oliën) en sinds 1 januari 2004 op artikel 14, eerste lid, onderdeel b, van richtlijn 2003/96/EG (de richtlijn belasting op energieproducten). Het gaat om een verplichte vrijstelling. Op grond van internationale verdragen is het commerciële luchtverkeer vrijgesteld. Binnenlandse vluchten kunnen en worden belast. Intracommunautaire vluchten kunnen alleen worden belast voor zover de lidstaten tussen welke de vlucht plaatsvindt daartoe een bilaterale overeenkomst sluiten. |
| Doelstelling: | Voorkoming van verstoring internationale concurrentieverhoudingen (verplichte vrijstelling op grond van internationale verdragen). |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Tariefdifferentiatie tractoren en mobiele werktuigen |
| Beschrijving: | Voor dieselolie geldt een tariefdifferentiatie naar gelang het gebruik als motorbrandstof door het wegverkeer (de zogenoemde blanke dieselolie) en het gebruik anders dan door het wegverkeer (verwarming en gebruik buiten de weg; de zogenoemde rode dieselolie). De rode dieselolie wordt eveneens belast met de energiebelasting (EB). Bij de raming van de belastinguitgave is met de heffing van de EB rekening gehouden. |
| Doelstelling: | Ontzien van voertuigen die niet of slechts zeer beperkt van de weg gebruik maken. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Laag tarief OV-bussen en huisvuilauto’s |
| Beschrijving: | Voor autobussen OV en huisvuilauto’s, en dergelijke geldt een verlaagd accijnstarief in de vorm van een teruggaaf voor de verbruikte LPG. De vermindering/teruggaaf bedraagt 46,78 euro per 1000 kg. Voor deze vermindering/teruggaaf is een derogatie verkregen. |
| Doelstelling: | Bevordering milieuvriendelijke vervoerswijzen in stedelijke niches |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Stimulering biobrandstoffen |
| Beschrijving: | Het bijmengen van 2 procent biobrandstoffen bij fossiele motorbrandstoffen wordt voor een periode van 1 jaar (2006) fiscaal gestimuleerd door middel van een vermindering van de accijns. |
| Doelstelling: | Aangezien de benodigde wet- en regelgeving, om leveranciers van motorbrandstoffen te verplichten 2 procent van hun afzet in Nederland in te vullen met biobrandstoffen, niet eerder dan 1 januari 2007 gereed is, is voor 2006 het bijmengen van 2 procent biobrandstoffen bij fossiele brandstoffen fiscaal gestimuleerd. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | – |
Belasting op personenauto’s en motorrijwielen
| Regeling: | Vrijstelling elektrische en hybride motorrijtuigen |
| Beschrijving: | Auto’s die rijden op een elektromotor of op waterstof, zijn vrijgesteld van BPM. Voor hybride auto’s met een A- of B-label gelden vanaf 2006 gedeeltelijke vrijstellingen. |
| Doelstelling: | Bevorderen gebruik milieuvriendelijke motorrijtuigen. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | Evaluatierapport Elektrische, hybride en door waterstof aangedreven motorvoertuigen in de MRB en BPM, 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 306, nr. 2, bijlage 2). |
| Regeling: | Teruggaaf ambulances |
| Beschrijving: | Houders van personenauto’s, motorrijwielen en bestelauto’s die uitsluitend worden gebruikt voor het vervoer van zieken en ongevalslachtoffers in het kader van de uitoefening van de ambulancetaak, krijgen de betaalde BPM terug. De motorrijtuigen dienen uiterlijk als zodanig herkenbaar te zijn. |
| Doelstelling: | Dienen van het algemene belang. |
| Ministerie: | VWS |
| Evaluatie: | Evaluatierapport «Het dienen van het algemene nut in de MRB en BPM, 2006 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 IXB, nr. 32). |
| Regeling: | Teruggaaf taxi’s |
| Beschrijving: | Houders van personenauto’s die geheel of nagenoeg geheel worden gebruikt voor taxivervoer of openbaar vervoer en waarvoor een taxi of openbaar vervoervergunning is afgegeven, krijgen de betaalde BPM terug. |
| Doelstelling: | Stimuleren openbaar vervoer |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Evaluatierapport «Openbaar vervoer en taxivervoer in de MRB en BPM, 2006 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 IXB, nr. 32). |
| Regeling: | Tariefverlaging voor dieselauto’s met roetfilter |
| Beschrijving: | De BPM voor dieselauto’s uitgerust met een roetfilter dat aan bepaalde eisen voldoet wordt verminderd. Deze regeling komt per 2008 te vervallen. |
| Doelstelling: | Stimulering van het gebruik van roetfilters in dieselauto’s. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Jaarlijks |
Motorrijtuigenbelasting
| Regeling: | Nihiltarief OV-bussen op LPG |
| Beschrijving: | Voor autobussen die hoofdzakelijk worden gebruikt voor het openbaar vervoer en rijden op LPG geldt een nihiltarief MRB. |
| Doelstelling: | Bevordering milieuvriendelijke vervoerswijzen. |
| Ministerie: | VROM en V&W |
| Evaluatie: | Evaluatierapport «Openbaar vervoer en taxivervoer in de MRB en BPM, 2006 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 IXB, nr. 32). |
| Regeling | Vrijstelling motorrijtuigen van 25 jaar of ouder |
| Beschrijving: | Voor motorrijtuigen van 25 jaar en ouder wordt vrijstelling van motorrijtuigenbelasting verleend. |
| Doelstelling:: | Samenhangend met ingevoerde houderschapsstelsel. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | Het beperkte en ondergeschikte gebruik van de weg in de MRB, 2007 (Kamerstukken II, 2006/07 30 800 IXB, nr. 17). |
| Regeling | Vrijstelling taxi’s en openbaar vervoer |
| Beschrijving: | Voor personenauto’s die geheel of nagenoeg geheel worden gebruikt voor taxivervoer of openbaar vervoer en waarvoor een taxi- of openbaar vervoervergunning is afgegeven, wordt vrijstelling van motorrijtuigenbelasting verleend. |
| Doelstelling: | Bevorderen van openbaar vervoer. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Evaluatierapport «Openbaar vervoer en taxivervoer in de MRB en BPM, 2006 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 IXB, nr. 32). |
| Regeling | Vrijstelling reinigingsdiensten |
| Beschrijving: | Voor motorrijtuigen die uitsluitend worden gebruikt als vuilniswagens, kolkenzuigers en straatveegwagens wordt vrijstelling van motorrijtuigenbelasting verleend. |
| Doelstelling: | Dienen van het algemene belang. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | Evaluatierapport «Het dienen van het algemene nut in de MRB en BPM, 2006 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 IXB, nr. 32). |
| Regeling | Vrijstelling wegenbouw |
| Beschrijving: | Voor motorrijtuigen die uitsluitend worden gebruikt voor de aanleg en onderhoud van wegen, wordt vrijstelling van motorrijtuigenbelasting verleend. |
| Doelstelling: | Dienen van het algemene belang. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | Evaluatierapport «Het dienen van het algemene nut in de MRB en BPM, 2006 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 IXB, nr. 32). |
| Regeling | Vrijstelling ambulances |
| Beschrijving: | Voor ambulances en voor andere motorrijtuigen, die uitsluitend worden gebruikt in het kader van de uitoefening van de ambulancetaak, wordt vrijstelling van motorrijtuigenbelasting verleend. |
| Doelstelling: | Dienen van het algemene belang. |
| Ministerie: | VWS |
| Evaluatie: | Evaluatierapport «Het dienen van het algemene nut in de MRB en BPM, 2006 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 IXB, nr. 32). |
| Regeling: | Verlaagde grondslag hybride (bestel)auto’s en nihiltarief elektrische motorrijtuigen |
| Beschrijving: | Voor elektrische motorrijtuigen geldt een nihiltarief MRB. Voor hybride motorrijtuigen blijft het gewicht van de elektromotor en de daarbij behorende accu’s buiten de heffingsgrondslag. |
| Doelstelling: | Bevorderen gebruik milieuvriendelijkere motorrijtuigen. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | Evaluatierapport Elektrische, hybride en door waterstof aangedreven motorvoertuigen in de MRB en BPM, 2005 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 306, nr. 2, bijlage 2). |
| Regeling | Overige vrijstellingen |
| Beschrijving: | Diverse vrijstellingen van motorrijtuigenbelasting, onder meer voor lijkwagens en dierenambulances. |
| Doelstelling: | Dienen van het algemeen belang of gering gebruik van de weg. |
| Ministerie: | FIN |
| Evaluatie: | Evaluatierapport «Het dienen van het algemene nut in de MRB en BPM, 2006 (Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 IXB, nr. 32). Het beperkte en ondergeschikte gebruik van de weg in de MRB, 2007 (Kamerstukken II, 2006/07, 30 800 IXB, nr. 17). |
Belasting op zware motorrijtuigen (eurovignet)
| Regeling: | Teruggaaf internationaal gecombineerd vervoer |
| Beschrijving: | Vrachtauto’s met een toegestane maximum massa van 12 ton of meer die het grootste deel van de route per trein afleggen, kunnen op verzoek (een deel van) het betaalde eurovignetbedrag terugkrijgen. De teruggaaf is gebaseerd op een Europese richtlijn. |
| Doelstelling: | Stimulering van het goederenvervoer per spoor. |
| Ministerie: | V&W |
| Evaluatie: | – |
Overdrachtsbelasting
| Regeling: | Vrijstelling bedrijfsoverdracht aan de volgende generatie |
| Beschrijving: | Vrijgesteld van overdrachtsbelasting is de verkrijging door een of meer (pleeg)kinderen, kleinkinderen, (half- en pleeg)broers, (half- en pleeg)zusters, of hun echtgenoten, van goederen die behoren tot en dienstbaar zijn aan een onderneming van de ouder of de grootouder, welke wat de bedrijfsvoering betreft, in haar geheel (al dan niet in fasen) door dat kind of die kinderen wordt voortgezet. |
| Doelstelling: | Niet belemmeren (stimuleren) van overdracht onderneming aan de volgende generatie. |
| Ministerie: | EZ |
| Evaluatie: | Gepland voor 2008 |
| Regeling: | Vrijstelling overdrachtsbelasting stedelijke herstructurering |
| Beschrijving: | De vrijstelling stedelijke herstructurering bestaat uit drie regelingen, te weten: de per 1 januari 2003 ingevoerde vrijstelling in de overdrachtsbelasting die het mogelijk maakt voor wijkontwikkelingsmaatschappijen huizen te verkrijgen zonder overdrachtsbelasting; de per 1 januari 2005 ingevoerde vrijstelling in de overdrachtsbelasting die het voor woningcorporaties mogelijk maakt om ter financiering van stedelijk herstructurering huizen zonder overdrachtsbelasting over te dragen aan een landelijk werkende toegelaten instelling en de per 1 januari 2006 ingevoerde vrijstelling in de overdrachtsbelasting die ertoe strekt de verkrijging van onroerende zaken van wijkontwikkelingsmaatschappijen door de deelnemers in zo’n wijkontwikkelingsmaatschappij in bepaalde situaties vrij te stellen van overdrachtsbelasting. |
| Doelstelling: | Stimulering stedelijke herstructurering. |
| Ministerie: | VROM |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Vrijstelling landinrichting |
| Beschrijving: | Vrijgesteld is de verkrijging bij akte van vrijwillige of gedwongen landinrichting in het kader van de Landinrichtingswet, de Ruilverkavelingswet 1954 en enkele andere vergelijkbare wetten. Deze vrijstelling kent voorwaarden en geldt ook voor bedrijfsopstallen en woningen. |
| Doelstelling: | Het versterken van de economische structuur van de land- en tuinbouwsector. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie door LEI/EUR wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Vrijstelling Bureau Beheer Landbouwgronden |
| Beschrijving: | Vrijstelling bij verkrijging door het Bureau Beheer Landbouwgronden. |
| Doelstelling: | Het versterken van de economische structuur van de land- en tuinbouwsector. |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | Een nieuwe evaluatie door LEI/EUR wordt verwacht in het najaar van 2007. |
| Regeling: | Vrijstelling monumenten |
| Beschrijving: | Vrijstelling bij verkrijging van monumenten door erkende instellingen. |
| Doelstelling: | Bevorderen van de instandhouding van (rijks)monumenten (monumentenbehoud). |
| Ministerie: | OCW |
| Evaluatie: | Gepland voor 2007 |
| Regeling: | Vrijstelling cultuurgrond |
| Beschrijving: | Vrijgesteld is de verkrijging van cultuurgrond. |
| Doelstelling: | Versterking economische structuur van de land- en tuinbouwsector |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | – |
| Regeling: | Vrijstelling natuurgrond |
| Beschrijving: | Vrijgesteld is de verkrijging van natuurgrond. |
| Doelstelling: | Bevorderen en behoud van natuurschoon |
| Ministerie: | LNV |
| Evaluatie: | – |
